بودن

امروز روزی دیگر است،هر چند کوتاه و هنوز هم زندگی در رگهایم جریان دارد.این بودن را دوست می دارم،هرچند که مدتی است دچار سردرگمی درکوچه پس کوچه هایش هستم. من این نبض نا منظم زندگی را دوست میدارم و این حس لمس رگهای متورم که هر لحظه بودن را فریاد میزند.تحمل روزهای تاریک و شبهای تاریک تر سخت است و بودن در این روزهاسخت تر،اما من باید باشم،به خاطر آرزوهایی که چندی است از من دورتر وبه رویا و خیال نزدیک تر شده اند.باید باشم به خاطر پاسخ به قلبم که برایرهایی از غمها مدام خود را به قفس سینه ام می کوبد،باید باشم به خاطرمردی خسته که مدتهاست از چهره اش در قاب عکس کنج دیوار غم میبارد،چشمانش نور امید ندارند،بغضی پیر و از نفس افتاده در سینه دارد وتنش بوی دل زدگی از زندگی می دهد.در پی جستجویی تازه در انتظار صبح می مانم و هر بار بهانه ی دل خواسته هایی تازه را از زندگی می گیرم اما او در پاسخ فعل صبر را برایم صرف می کند.می خواهم با واژه ها دوست داشتن را هجی کنم و عشق را با بهار نوبر کنم و با هر نفسی که می کشم فریاد بزنم:         

ای زندگی،من آمدم،بودم،هستم و خواهم بود  

کلامی از: ایرج جنتی عطایی

در شام سبز یک بهار،از سفره های خالی دهقانان،گسترده بر اسارت دلگیر روستا،از قلب خوشه ی گندم در مطلع تغزل باران طلوع خواهی کرد و دهکده آواز خشم را با تو دوباره خواهد خواند.در صبح زرد یک زمستان از بغض پر صلابت اندوه کارگر،گل کرده در حماسه ی چرخ و براده و آهن در کارخانه ها از دستهای ماهر انسان در خلق سر بلندی دنیا،طلوع خواهی کرد و کارخانه آواز خشم را با تو دوباره خواهد خواند.در ظهر سرخ یک تابستان از سنگر شریف شکفتن در شط  داس ها و پتک ها،کتاب ها و دست ها،تفنگ ها،طلوع خواهی کرد و شهر آواز خشم را با تو دوباره خواهد خواند.

در عصر خونی یک پاییز طلوع خواهی کرد از دهکده ها و کارخانه ها،از خانه ها،طلوع خواهی کرد.

هر برادر تنی اگر گرسنه نیست با تو که گرسنه ای خصم خانگی است.هر غریبه ی گرسنه با گرسنه ها ولی برادر است.هر برادری که خواب می کند تو را و نان خویش می خورد،نان دشمنان توست.در نبرد ما گرسنه را گرسنه یاور است.با شهید زاده ای بر پشت با شهید نطفه ای در شکم،پر کینه،پر خشم،زن روستایی ایستاده بر نعش مرد شهیدش در عبور سربازان باری اگرچه ما رنج برده ایم،ما زخم خورده ایم ما تا رسیدن بی مرگی امید،هر روز مرده ایم،ما با چراغ کینه شب را شناختیم با اسب سرخ حادثه تا قلب بی تپش مرگ تاختیم،ما تا شکفتن انسان،ما تا دمیدن فریاد،ما تا رسیدن خورشید زنده ایم.

باری،اگرچه...اگرچه...سکوت کن،به یاد آنکه در سپیده جان سپرد،سکوت کن،به یاد آنکه با امید خلق مرد سکوت کن به یاد خشم آن شهید سربلند،سکوت کن به یاد آن که عاشقانه زخم خورد.تو از سکوت اگر به خشم می رسی،سکوت کن.

گریه ی مادر صدای جان بود که در دهلیز می پیچید،صدای مادر ،صدای سرد مردن بود که  در پاییز می پیچید.برادر گفت:حدیث گرگ و انسان است.برادر گفت:حدیث دشنه و جان است.تنم لرزید،دلم را خشم و خون پر کرد.برادر گفت:برادر مرد میدان است،برادر اسب خود زین کرد.برادر زد به کوهستان،سلام ای خشم روز افزون خدا حافظ برادر جان.هجوم باد و باران بود و پاییزی که خونین بود.برادر،خشمی خون پدر بر خانه ی زین بود.برادر رو به فتح شب،مؤذن بر فراز بام،پدر در خون خود خفته،سپیده می دمد آرام.باغبان،پیر گریان شبیخون خورده گفت:بی تو ای غنچه گل سرخ شهید،همه ی گلهایم گل حسرت شده اند و نسیم بوی بی باوری و تسلیم،بوی تن در دادن دارد،خاک اگر خاک کرامت باشد دهن باغ پر از فریاد است و درخت سرخی کینه ی گل را می سراید با خشم.

کاش ای کاش باز در باغ گل سرخی بود باغبان بر سر نعش گل سرخ نشست،گل سرخ آخرین سرخ گل خون آلود، گلشهیده نعره ی باغستان،گل سرخ تیر باران شده ی جوخه ی یخ،زیر رگبار زمستانی شب،خواب آزادی رویش می دید،قلب سبز گل سرخ با صدایی خونین در شب باغ سرود از شب زرد زمستان تا سحر،سحر زرد زمستان تا سحر،سحر سرخ بهار،فاصله فریاد است،تا گل سرخ شدن راهی نیست می توانی گل سرخی باشی.باغبان اشکش را با پر شال چهل تکه زدود.  

                                          [ایرج جنتی عطایی]

در این شهر پر بهانه، بی بهانگی بهانه ام شده  و انگیزه ام هر شب در حالی که از درد به خود می پیچد، با لا لایی های شبانه ی خاطره ها،با بغضی در گلو و حسرتی بی پاسخ به خواب می رود و خیلی وقت است که درک اعداد تقویم و ایثار هفت روز هفته برایم سخت شده. اولین باری است که دوست ندارم چیزی بنویسم،با قلم قهر کرده ام،از کاغذهای دفترم که با نوشتن هر سطرش جانی تازه می گرفتم،رو برگردانده ام،اما طاقت نیاوردم و به یاد منت کشی های دوران بچگی به سراغشان رفتم و دوباره دست به دور گردنشان انداختم و غرق بوسه شان کردم و در دل فریاد زدم:من دوباره بازگشتم و این بار...     

                                                                                                                          [پگاه]

   یلدا

• مرد سیاه سفید

...مرد سیگاری روشن می کند و پکی محکم به آن می زند و آن را در بین انگشتانش نگه می دارد.چهره ی تاری از مرد در میان دود سیگار پیداست.تنش خسته است و گاه و بی گاه دیگر تاب این همه بودن را ندارد.دستهای مرد که بند بند انگشتانش حرفی برای گفتن دارند،سوزش سرمای بودن ها را تحمل می کند و از پینه بستن های روزمره باکی ندارد.چشمانش مهربانی گیرایی دارد که در سیاه چال این همه نا زیبایی غل و زنجیر شده و هر وقت کسی به ملاقاتش می رود،فقط از پشت شیشه ی عینک دستی تکان می دهد،اما با این همه نا رهایی هیچ وقت وجودش را انکار نمی کند و مدام مرد را از فکر نبودن منصرف می کند.مرد سیگار را روی لبه ی جا سیگاری می گذارد و دستانش را لا به لای موهای نیمه خاکستری اش فرو می برد و چشمانش را می بندد. در این دنیایی که همه چیز رو به زوال است و رنگ باختن شرط بودن،چه اصراری برای بودن؟ وقتی در این سرزمین معکوس زندگی، همه چیز سر و ته است،چه حرفی برای گفتن؟ چه انگیزه ای برای رفتن؟و چه جراتی برای ادامه دادن؟ وقتی فقط در واژه ی زندگی،زندگی می کنی،با آن می خندی ،می گریی،می خوابی،می خوری اما هیچ اثری از خود زندگی نیست. پس چرا هر چه بیشتر دنبالش می گردم بیشتر گمش می کنم؟ او قایم باشک باز ماهری است.

آرزو های ته نشین شده تبدیل به  سکویی شده اند برای نشستن و جا خشک کردن ترس از فرداها.  نه  این زمین،زمین من نیست،این آسمان،آسمان من نیست.هر روز با لگد جانانه ای که چه کنم ها به ذهنم می زنند و صدای هراس انگیز ضربان قلبم که خبر از یک روز بودنی دیگر می دهد و این خورشید لعنتی که انگار کاری جز طلوع کردن ندارد، از خواب بیدار می شوم.مثل هر همیشه، روزی دیگر تکرار می شود و این من هستم که یک تنه با آن دست و پنجه نرم می کنم و پنجه هایم دیگر میلی به مدارا ندارند.

مرد دستانش را از روی سرش بر می دارد.سرش تیر می کشد و گیج می رود و دیگر توان این فکرهای سنگین را ندارد.

در حالی که سیگار در جا سیگاری آخرین نفس هایش را می کشد مرد هم در میان هاله ای از بایدها و نبایدها به استقبال خواب می رود تا شاید فردایی روشن...

کوچ همکلاسی 

                                                                                                                                        این اولین جمله ای است که 20 مهر خزان هر سال با زیاد شدن رقم سالها به ذهنم می رسد و باز قلبم را دچار تجدید خاطره ای تلخ و گس می کند.                                            

پاییز1382 ...                               

خزانی بد به یاد ماندنی،خزانی که همه ی زیبایی خود را به یک باره از دست داد و قلبهایی را نا آرام کرد و دل هایی را پریشان.در حالی که سکوت زجرآوری لبها را مهر کرده بود و چشمهایی منتظر به پیشواز باز شدن در کلاس می رفت و اشک آلود بسته شدن آن را بدرقه می کرد،تنها صدای دم و بازدم نفس ها بود که این سکوت غریبانه را در هم می شکست.   

هنوز هم لحظه ی در آغوش گرفتن سحر و سپیده را به یاد دارم.بی خبر از فرداهایی که قرار بود دیگر نباشد با هم وداع کردیم و با دستانی پر از آرزو برای یکدیگر دست تکان دادیم و این همان آخرین خاطره بود.

هنوزبوی نو کتابها در مشاممان بود و تخته سیاه خود را آماده می کرد که خط به خط خاطره ها را ثبت کند.دفتر انشا سفید و  خالی از خاطره ی قهر ها و آشتی ها بود و کتابها هنوز تا نخورده بود.همه چیز تازه و نو بود و با کهنه شدن خیلی فاصله داشت، امااین تازگی ودلخوشی را شبی سنگدل و تبدار با حرصی جان گداز به دست غارتگر جاده ای راهزن سپرد و سپیده ی صبح و سحر آسمان در آن جاده بود که کوچ کردند و دیگر حتی برای بهار هم باز نگشتند و من باید کلاسهای درس را با جای خالی هم کناریم پشت نیمکت سپری می کردم و وقتی باران می بارید به یاد هم کلاسی هایم روی شیشه ی کلاس  هااا می کردم و اسمشان را روی شیشه می نوشتم.

و تنها چیزی که باقی مانده افسوس است،افسوسی از سر دلتنگی و آهی برای خاطره هایی که میشد باز هم دفتر خاطره ها را از آنها پر کرد.

پیشکش به سحر و سپیده نازنین،همیشه دوست و همکلاسیتان پگاه

  صدای پای پاییز

فصل من،خزان من،پاییز رویایی من

فصل رفتن،فصل گفتن،پاییز رویایی من

فصل آغاز یک کوچ،فصل مرداب یک رودخانه ی پر تلاطم

فصل ترک خوردن واژه ها بر روی لبها از ترس سوز

بوی پاییز می آید،بوی خزانی دلنشین،بوی خش خش برگها را از همین حالا می شنوم

گوش کن!می شنوی؟این کلاغ است که می گوید:قار

این صدای رهیدن برگ است از دست شاخه ها،که به بهانه ی نو شدن،پرواز کنان خود را در آغوش زمین می اندازند.

فصل من،خزان من،پاییز رویایی من

فصل من،فصل خاطره های کودکی من

فریادهای بازی های کودکی ام را در کوچه پس کوچه های تو جا گذاشتم.

ما همیشه قایم باشک بازی می کردیم،تو چشم می گذاشتی و من و خاطره ها پشت درخت های کوچه باغ قایم می شدیم و دعا دعا می کردیم که برگهای درخت نریزند و ما را پیدا نکنی.یادم می آید خط خطی های لی لی بازی ما پشت برگهای شجاع تو پنهان شدند.

فصل من،خزان من،پاییز رویایی من

آسمانت رنگی دیگر دارد،ابرهایت چه غیرتی دارند و چه خشمی،اما با وفا،وفادار با آسمانی که می ترسد و هیچ نمی گوید،می غرد و هیچ نمی گوید و می بارد،عاشقانه می بارد و ناز شست این باران که خرامان خرامان می بارد برای هر چه پاییز است و هر که پاییزی است.

فصل من،خزان من،پاییز رویایی من

گوش کن!می شنوی؟

ای پاییزی،پاییزت بارانی و برگ باران باد

تکراری ها

 بی حیایی این شبها جان گداز است.دانه های عرق شرم را بر پیشانی تاریکی ها و ظلمت ها و سکوت شب می توان دید و یکی یکی شمرد که چگونه سرازیر می شوند به بهانه ی بی بهانگی و دوباره صبح می شود،صبحی تکراری و شب زده،خورشیدی که با تابیدنی تکراری باز از پشت کوهها خودی نشان می دهد و گیاهانی که  تکراری زنده می شوند و چه اصراری برای زنده شدن؟نسیم گرم تابستانی که جسورانه نفس می کشد و این زندگی که روشی تکرارگونه و خود خواهانه در پیش گرفته و خیال پشیزی تغییر در سر نمی پروراند.شاید این تکرار امروزها باشد شاید برای فرداها تکرارهایی نو.

...واما این آسمان همیشه آبی نیست.

رخوت سکوت

خرمن رخوت تنم را به شعله ی گرم و سوزان خورشید سنجاق زدم و خواستم از سکوت ذهنم در دادگاه مرداب گونه ی کلمات و سخن ها که دیر زمانی است همه گندیده اند اعتراف بگیرم بی آنکه وکیل مدافعه ای از او دفاع کند.آخر جرم های بی جرمی او آن قدر بی شمار است که هیچ وکیلی حاضر نیست از او دفاع کند یا شاید هم در کتاب قانون هیچ بند و تبصره ای برای اجرای سزای بی جرمی های همه جرم سکوت نباشد که وکیلی آن را خوانده باشد.

فضای دادگاه سردی تندی دارد که تا مغز استخوان سکوت را می سوزاند.تا چشم کار می کند دهان های باز است و ذهن های غل و زنجیر شده و این کلمات که برده ی زبان و دهانند و گاه و بی گاه خود فروشی می کنند.در میان آن همه همهمه صداهای بی صدایی به گوش می رسید و این یأس کشنده را به امیدی بی فرجام مبدل می کرد که آری هنوز هم صدای فریاد بی صداهایی به گوش می رسد.در این میان سکوت با چشمانی بی نا حاضرین دادگاه را زیر پلک های نیمه بازش از نظر می گذرانید و سخت در تن دادن به مجازاتش  مشتاق بود.

صدای همهمه ای بی وقفه فضای دادگاه را پر کرد…

آری:

حکم صادر شد و قاضی سکوت را به سرزمین هیچ آباد تبعید کرد به هیچ آباد برای همیشه.